Istorija

Istorija

Gradiška se prema pisanim dokumentima, prvi put pominje prije nešto više od 700 godina i to pod nazivom Gradiški Brod. Međutim, život na prostorima sadašnjeg grada, u bližoj i široj okolini, datira još od praistorijskog doba.

U doba Rimljana na mjestu sadašnjeg grada nalazilo se naselje Municipium Servicium, koje je bilo važna raskrsnica puteva prema istoku i jugu Balkana, odnosno pristanište za riječnu rimsku flotu što dovoljno govori o strateškom značaju naselja u to vrijeme.
Oko 1330. godine Gradiška se pominje kao slobodna varoš. U srednjem vijeku Gradiška je imala veliki značaj kao mjesto prolaza preko rijeke Save. Ovo mjesto je 1537. godine palo pod vlast Turaka koji su se na ovim prostorima zadržali sve do aneksije Bosne i Hercegovine od Austrougarske 1878. godine.

U ovim krajevima srpski narod se nikada nije mirio sa silom i nepravdom. Podizao je bune protiv Turaka i drugih osvajača. Uspješno se suprotstavljao neprijateljima i iz svih ratova izlazio kao pobjednik.

Kraj Drugog svjetskog rata narod ovog kraja dočekao je na zgarištima i pustim ognjištima. Na ratištima i logorima smrti u Jasenovcu, Staroj Gradišci, Jastrebarskom i drugim mučilištima živote je izgubilo oko 13.000 Srba, a među njima oko 4.500 djece starosti do 15 godina.
U posljednjem otadžbinskom ratu, srpski narod u ovim krajevima je odbranio svoje prostore i sačuvao materijalna dobra. Braneći svoj narod, nacionalne interese i identitet, u temelje Republike Srpske živote je ugradilo 300 boraca sa područja opštine.

Informacije

Opština Gradiška nalazi se u sjeverozapadnom dijelu Republike Srpske, Bosne i Hercegovine, zahvatajući Lijevče polje i Potkozarje, sa površinom od 762 km². Sjedište opštine se nalazi u naseljenom mjestu Gradiška. Prema preliminarnim podacima popisa stanovništva 2013. godine, u Opštini je ukupno popisano 56.727 lica.
 

Geografija

Rijekom Savom na sjeveru u dužini od preko 40 km graniči se sa Hrvatskom, opštinama Novom Gradiškom i Novskom, sa istočne strane sa Opštinom Srbac, sa juga najvećim dijelom sa Laktašima i djelimičpo sa područjem Grada Banje Luke, a sa zapada i jugozapada kozarsko-dubičkom i prijedorskom opštinom.

Pored rijeke Save, koja je u ovom području plovna, opština je bogata i brdskim rijekama, od kojih su najveće Vrbaška, Jablanica, Jurkovica i Lubina.

Gradiška je locirana na nadmorskoj visini od 92 m, plodna lijevčanska ravnica je na prosječnoj iadmorskoj visini od 110 m, a pojedina sela u brdskom području i do 300 m.

Povoljni klimatski kontinentalni uslovi i geografski položaj, veliko šumsko bogatstvo planine Kozare i Prosare, plodno Lijevče polje i dijelovi Posavine, pogodno brežuljkasto obradivo zemljište, nalazišta kamena dijabaza, bogato nalazište mermera u Prosari, plovnost rijeke Save i druge pogodnosti, uticale su na razvoj brojnih oblasti privređivanja, a prvenstveno primarne poljoprivredne proizvodnje, prehrambene i drvne industrije kao i drugih privrednih grana.

Naseljena mjesta

Adžići, Berek, Bistrica, Bok Jankovac, Brestovčina, Bukovac, Vakuf, Vilusi, Vrbaška, Gašnica, Gornja Dolina, Gornja Jurkovica, *Gornja Lipovača, Gornji Karajzovci, Gornji Podgradci, Gradiška, Grbavci, Greda, Donja Dolina, Donja Jurkovica,Donji Karajzovci, Donji Podgradci, Dragelji, Dubrave, Elezagići, Žeravica, Jablanica, Jazovac, Kijevci, Kozara, Kozinci,Kočićevo, Krajišnik, Kruškik, Laminci Brezici, Laminci Dubrave, Laminci Jaružani, Laminci Sređani, *Lipovača, Liskovac,Lužani, Mačkovac, Mašići, Miloševo Brdo, Miljevići, Mokrice, *Mičije, Nasip, Nova Topola, Novo Selo, (Obradovac) Orahova,Orubica, Petrovo Selo, Rovine, Rogolji, Romanovci, Samardžije, Sovjak, Srednja Jurkovica, Seferovci, Trebovljani,Trnovac, Trošelji, Turjak, Cerovljani, Cimiroti, Čatrnja, Čelinovac, Čikule i Šaškinovci.

Opština ima 68 naselja, organizovanih u 53 mjesne zajednice. Najveća seoska naselja su Nova Topola, G. Podgradci, Orahova i Turjak. Cijelo područje opštine je elektrificirano, a u završnoj fazi je telefonizacija seoskog područja. Poslije potpisivanja Dejtonskog sporazuma, opština Bosanska Gradiška u cjelini, ušla je u sastav Republike Srpske. Ime gradu i opštini je promijenjeno 1992. u Gradiška.

Stanovništvo

Po popisu stanovništva iz 1991. godine, Opština Gradiška je imala 59.974 stanovnika, raspoređenih u 68 naseljenih mesta. Godine 2013. u ovoj opštini je popisano 56.727 lica.

Nacionalnost 1991. 1981. 1971.
Srbi 35.753 (59,61%) 32.825 (56,50%) 35.038 (65,39%)
Muslimani 15.851 (26,42%) 13.026 (22,42%) 12.688 (23,68%)
Hrvati 3.417 (5,69%) 3.544 (6,10%) 4.415 (8,23%)
Jugosloveni 3.311 (5,52%) 7.255 (12,48%) 415 (0,77%)
ostali i nepoznato 1.642 (2,73%) 1.445 (2,48%) 1.025 (1,91%)
Ukupno 59.974 58.095 53.581