Privredni položaj i razvijenost Gradiške

Analize
06.12.2015 19:38
Privredni položaj i razvijenost Gradiške

Gradiška je smještena na sjeverozapadu Republike Srpske na granici sa Republikom Hrvatskom. Zahvaljujući svom graničnom položaju Gradiška ostvaruje ekonomske koristi. S obzirom na činjenicu da je nivo cijena u Hrvatskoj znatno viši u odnosu na Gradišku, značajan broj stanovnika graničnog dijela Slavonije svoje nabavke realizuje u Gradišci. Pored toga brojni poslovni i turistički prolaznici provode određeno vrijeme u Gradišci gdje troše svoj novac.

Takođe, Gradiška se nalazi u Lijevče polju, koje je vrlo pogodno za poljoprivrednu proizvodnju, koja predstavlja značajan izvor prihoda, od nešto više od 10%.

Da li to znači da Gradiška ima dobar privredni položaj?

Sama blizina graničnog prelaza u Gradišci, nije dovoljna za dobar privredni položaj iz razloga što Gradiška nije administrativni centar regije i republike. Ali u odnosu na većinu drugih mjesta u Republici Srpskoj, Gradiška ima dobar privredni položaj.

U poređenju sa Banja Lukom, privredni položaj Gradiške je podređen, uzimajući u obzir činjenicu da oko 30% zaposlenih, odnosno više od 70 hiljada, u Republici Srpskoj radi u javnoj upravi, te da je od toga 35 - 40 hiljada koncentrisano upravo u Banjoj Luci.

Vrlo je važno istaći da značajan novac iz Gradiške odlazi u Banja Luku po osnovu finansiranja studenata. Nešto više od 1000 studenata iz Gradiške na ime troškova školarine, literature, troši blizu pola miliona konvertibilnih maraka.

 

Razvijenost opštine Gradiška

Zbog svog položaja Gradiška je orjentisana na poljoprivredu i izvoz, dva od tri strateška elementa privredne strukture jedne države. Međutim, Gradiška nije među najrazvijenijim mjestima u Republici Srpskoj. Razvijenija mjesta su ona koja imaju razvijeniju industriju (treći strateški element) ili ona koja predstavljaju administrativni centar. Raspored mjesta prema razvijenosti, mjerenom visinom BDP-a po glavi stanovnika, prikazan je na slici.

Na slici je prikazan nivo razvijenosti opštine iskazana koeficijentom u odnosu na prosijek. Gradiška je 21. mjesto prema razvijenosti u Republici Srpskoj i manje je razvijena u odnosu na prosjek za 40%. Najrazvijenija mjesta su Ugljevik i Gacko, zahvaljujući termoelektranama, potom Banja Luka kao administrativni centar. U odnosu na najbliža mjesta Gradiška je manje razvijena od Laktaša i Kozarske Dubice, a razvijenija u odnosu na Srbac.

Na kraju se može konstatovati, da privredna struktura Gradiške doprinosi razvoju Republike Srpske, dok je njen napredak otežan odlivima novca u Banja Luku. Za značajniji napredak potreban je razvoj industrije, pogotovo u onim djelatnostima gdje radna snaga ima značajnu ulogu.

 

Autor: Bojan KRESOJEVIĆ
(Stavovi izrečeni u ovom tekstu odražavaju autorovo lično mišljenje, ali ne nužno i stavove GIN.ba portala.)

Preporučujemo